"Əmlak Bazarı" jurnalı 2014-cü ildən "emlakjurnali.az" internet portalında...      

"Əmlak Bazarı" jurnalı

  • Əmlak Bazarı
  • Əmlak Bazarı
  • Əmlak Bazarı
  • Əmlak Bazarı
  • Əmlak Bazarı
  • Əmlak Bazarı
  • Əmlak Bazarı
  • Əmlak Bazarı
  • Əmlak Bazarı

Sorğu

Mənzil alarkən məlumatı hansı mənbədən almağa üstünlük verirsiniz?
 

Arxiv

Notariusa gedərkən nə qədər ödəcəyinizi bilirsinizmi?
29.09.2010 12:02
Notariat hərəkətlərinə görə ödəmələr "Dövlət rüsumu haqqında" qanunla müəyyənləşir
Yəqin ki, hər birimiz vətəndaş olaraq hər hansı əmlak növü ilə bağlı müvafiq proseslərin etibarlılığını təmin etmək məqsədilə nə vaxtsa notariuslara müraciət etmişik və edirik.

Lakin çox vaxt vətəndaşlarımız qanunları yaxşı bilmədiklərindən notariusun xidməti ilə bağlı nə qədər xidmət haqqı ödəyəcəklərini soruşurlar və nəticədə müxtəlif xidmət haqları ilə bağlı bəzi notariusların “daxili qiymətləndirməsi” sayəsində tez-tez fərqli rəqəmlər meydana gəlir. Amma əslində, vətəndaşlar notariuslara belə bir sualla müraciət etməməlidirlər. Çünki notariusların apardıqları hər hansı bir əməliyyata görə qiymət müəyyənləşdirmək hüquqları yoxdur. Bu qiymətlər “Dövlət rüsumu haqqında" qanunla müəyyənləşir və bunu vətəndaşın özü bilməsi lazımdır.
Bu gün notarisularda ən çox təsdiq edilən sənədlər sırasında daşınmaz əmlak və avtomobillərlə bağlı razılaşmaları qeyd etmək olar. Bu baxımdan sözügedən istiqamətlər üzrə bəzi dövlət rüsümlarının məbləği barədə oxucularımıza məlumat vermək istərdik. Məsələn, əgər daşınmaz əmlak (mənzillər, bağ evləri, tikililər, torpaqlar) müqavilə üzrə ərə (arvada), uşaqlara, valideynlərə, babaya, nənəyə, nəvəyə, qardaşa və ya bacıya keçirsə, vətəndaş bununla bağlı notariat hərəkətlərinin aparılmasına görə cəmi 7 manat rüsum ödəməlidir. Əgər müqavilə üzrə əmlak yuxarıda göstərilən qohumlara deyil, digər vətəndaşların mülkiyyətinə keçirsə, burada dövlət rüsumu fərqlidir. Qanuna görə, ev alqı-satqısı Bakıda aparılarsa, vətəndaş buna görə 110 manat, digər şəhər və ya rayonlarda aparılarsa, 44 manat ödəməlidir.
Qanun bununla bağlı hər şeyi konkret şəkildə göstərir. Həmin qunana görə, mənzil sahələrinin və bağ evlərinin müvəqqəti istifadəyə verilməsi (kirayə) üçün notariat hərəkətlərinin aparılması üçün cəmi 7 manat dövlət rüsumu tələb olunur. Bu o deməkdir ki, evini kirayəyə verən vətəndaş müştəri ilə bununla bağlı müqavilə imzalamaqdan çəkinməməlidir, çünki çox xərcə düşməyəcək.
Yaşayış evlərinin tikintisi üçün torpaq sahələrinin müddətsiz istifadəyə verilməsi halları da son zamanlar geniş yayılıb. Adətən vətəndaşlar mülkiyyətlərində olan torpaqları tez-tez digərlərinə müdddətsiz istifadəyə verirlər. Qanuna görə, vətəndaş mülkiyyətindəki torpaq üzrə hüququ ərə (arvada), uşaqlarına, valideynlərinə, babasına, nənəsinə, qardaşına və ya bacısına verirsə, bunun rüsumu cəmi 3 manatdır. Müqavilə üzrə istifadə haqqı digər fiziki və hüquqi şəxsə verildikdə notarial xidmətlərin rüsumu cəmi 5 manat təşkil edir.
Vətəndaşların notariusların xidmətlərindən istifadəsi bir çox halda nəqliyyat vasitələri ilə bağlı olur. Nəqliyyat vasitələrini özgəninkiləşdirərkən, digərlərinə etibarnamə verərkən notariat kontorlarına müraciət etməli oluruq. Qanuna görə, əgər vətəndaş müqavilə üzrə istifadəsində olan nəqliyyat vasitəsini ərin (arvadın), uşaqların, valideynlərin, babanın, nənənin, qardaşın və ya bacının mülkiyyətinə keçirirsə, bunun üçün 25 manat dövlət rüsumu ödəməlidir. Nəqliyyat vasitəsi digər vətəndaşların mülkiyyətinə keçirsə, bunun rüsumu 50 manatdır.
Vətəndaş nəqliyyat vasitəsini etibarnamə ilə ərinə (arvadına), uşaqlarına, valideynlərinə, babasına, nənəsinə, nəvəsinə, qardaşına və ya bacısına etibar edirsə, dövlət rüsumu kimi 5 manat ödəməlidir. Əgər etibarnamə digər vətəndaşlara və ya hüquqi şəxslərə verilirsə, rüsumun miqdarı 10 manat olmalıdır.
Son vaxtlar vətəndaşların banklardan kredit götürməsi halları da artıb. Belə hallarda banklar vətəndaşlardan girov tələb edirlər. "Dövlət rüsumu haqqında" qanuna əsasən, kredit müqavilələrinin təminatı kimi bağlanan girov müqavilələri üçün rüsumun məbləği onun dəyərindən asılıdır. Yəni əgər girovun dəyəri 2200 manatadəkdirsə, vətəndaş bunun üçün notariusda 5 manat, dəyər 2200 manatdan 5500 manatadəkdirsə 17 manat, dəyər 5500 manatdan çoxdursa 28 manat dövlət rüsumu ödəməlidir. İpoteka krediti hesabına alınan yaşayış sahəsinə dair qarışıq müqavilə formasında bağlanan alqı-satqı və ipoteka müqaviləsinin təsdiqi üçün notariuslar Bakı şəhərində 110 manat, digər şəhər və rayonlarda isə 44 manat dövlət rüsumu almalıdırlar. Əgər vətəndaş qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş güzəştli ipoteka krediti hesabına mənzil alırsa, onun ödədiyi dövlət rüsumunun məbləği də azaldılır. Güzəştli ipoteka krediti üçün alqı-satqı müqaviləsi Bakı şəhərində imzalananda dövlət rüsumu 55 manat, digər şəhər və rayonlarda imzalananda isə 22 manat dövlət rüsumu ödənilməlidir.
Notariuslar qiymətləndirilən başqa müqavilələrin təsdiqi üçün tərəflər ər (arvad), uşaqlar, valideynlər, nənə, nəvə, baba, qardaş və bacıdan ibarət olduqda 3 manat dövlət rüsumu almalıdırlar. Müqavilə imzalayan tərəflərdən biri kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalı ilə məşğul olan fiziki və ya hüquqi şəxs olduqda dövlət rüsumunun məbləği 5 manat olur. Digər hüquqi və fiziki şəxslər arasında başqa müqavilələrin təsdiqi üçün isə notariusların 61 manat rüsum tələb etmək hüququ var.
Qanun əmlak bölgüsü, zaminlik, təsis və başqa qiymətləndirilməyən müqavilələrin, əvvəllər bağlanmış müqavilələrin ləğvi barədə sazişlərin təsdiqlənməsi üçün dövlət rüsumlarının məbləğini də müəyyənləşdirir. Bu cür müqavilələr yaxın qohumlar arasında imzalandıqda dövlət rüsumunun məbləği 3 manat, digər şəxslər arasında imzalandıqda isə 5 manat olur.
Vətəndaşların notariuslara üz tutmağa vadar edən digər məqam vərəsəlik hüququna dair şəhadətnamələrin alınması ilə bağlı olur. Qanunla müəyyən edilən bütün növ vərəsələrə (şəhadətnamənin qanun və ya vəsiyyətnamə üzrə verilməsindən asılı olmayaraq) 3 manat dövlət rüsumu tutulur. Vərəsə digər hüquqi və ya fiziki şəxs olduqda dövlət rüsumunun məbləği 11 manata qalxır. Ərlə arvadın birgə nikah müddətində əldə etdikləri əmlakdakı paya mülkiyyət hüququ haqqında şəhadətnamənin verilməsinin rüsumu cəmi 3 manatdır. Əgər vətəndaş mülkiyyətində olan əmlakla bağlı vəsiyyətnaməsini notarial qaydada təsdiqlətmək istəyirsə, 3 manat dövlət rüsumu ödəməlidir. Notarial qaydada təsdiq edilmiş sənədin dublikatının verilməsi üçün rüsumun məbləği isə 2 manatdır.
Notarius iş yerindən kənardakı notariat hərəkətinin aparılmasına görə əlavə vəsait tələb edə bilər. Məsələn, əgər sizin xəstə vəziyyətdə olan yaxınınız vəsiyyətnamə hazırlatmaq istəyirsə və bunun üçün notariat kontoruna gedə bilmirsə, siz notariusu evinizə dəvət edə bilərsiniz. Bu zaman notarius vəsiyyətnamənin təsdiqi üçün tələb olan 3 manatdan əlavə, bu işə sərf etdiyi hər saata görə əlavə 3 manat dövlət rüsumu almaq hüququna malikdir.
"Dövlət rüsumu haqqında" qanuna görə, birinci qrup işləməyən əlillər, sağlamlıq imkanları məhdud olan 18 yaşınadək şəxslər, qaçqınlar və məcburi köçkünlər mənzil və ya evin alqı-satqısı zamanı dövlət rüsumu ödəməkdən azaddırlar.